Học đàn bầu sai hướng khiến đàn bầu trở nên khó

Nội dung bài viết

Học đàn bầu sai hướng là lý do khiến rất nhiều người khi nhắc đến đàn bầu đều có chung một suy nghĩ: “Đàn bầu khó lắm”. Thực tế, cảm giác khó đó không đến từ bản thân nhạc cụ, mà đến từ cách học chưa đúng. Khó vì chỉ có một dây, khó vì không có phím, khó vì phải kéo cần để giữ cao độ, khó vì tiếng đàn nghe đơn giản mà làm không ra.


Nhưng sự thật là: đàn bầu không khó như bạn nghĩ. Thứ thật sự khó chính là bạn đang học sai hướng ngay từ đầu, nên càng tập càng rối, càng chơi càng thấy mình “không có năng khiếu”.

Đàn bầu không khó –  khó là bạn đang học đàn bầu sai hướng

Đàn bầu không khó, cái khó là người học đang đi sai hướng ngay từ đầu.

Đàn bầu bị hiểu sai ngay từ vẻ ngoài

Học đàn bầu sai hướng đôi khi bắt đầu từ chính ấn tượng ban đầu về nhạc cụ này. Nhìn đàn bầu rất đơn giản: một dây, một cần, một thùng đàn. Chính sự đơn giản đó khiến nhiều người học với tâm thế chủ quan, nghĩ rằng chỉ cần tập chăm là sẽ chơi được.


Nhưng đàn bầu là nhạc cụ đơn giản về hình thức, tinh tế về bản chất. Nếu bạn tiếp cận nó như một nhạc cụ “đánh cho đúng”, thì bạn đã đi sai ngay từ bước đầu tiên.


Xem thêm: Tập đàn bầu rất chăm nhưng vẫn không hay: vì sao?

Sai hướng đầu tiên: học đàn bầu như học nốt nhạc

Một biểu hiện phổ biến của học đàn bầu sai hướng là bắt đầu bằng việc học vị trí nốt, học bài, học giai điệu. Người học quan tâm nhiều đến đánh bài gì, thuộc được mấy bài, hơn là tiếng đàn đang nghe ra sao.


Trong khi đó, đàn bầu không sống bằng số lượng nốt, mà sống bằng cách một nốt được tạo ra. Nếu một nốt còn chưa ra chất đàn bầu, thì đánh mười bài cũng không giúp bạn hay hơn.

Sai hướng thứ hai: coi tay phải là chính

Học đàn bầu sai hướng còn thể hiện ở việc nhiều người dành phần lớn thời gian tập trung vào tay phải: gảy cho đều, cho mạnh, cho rõ tiếng. Tay trái chỉ được dùng để kéo cần “cho đúng cao độ”.


Đây là một trong những sai hướng nghiêm trọng nhất.
Trong đàn bầu, tay trái mới là linh hồn, còn tay phải chỉ là người khơi tiếng.


Nếu tay trái chỉ làm nhiệm vụ “đúng nốt”, tiếng đàn sẽ luôn khô, cứng và thiếu chiều sâu.

Sai hướng thứ ba: rung và nhấn theo thói quen

Một dạng học đàn bầu sai hướng khác là rung và nhấn theo thói quen. Rung và nhấn là kỹ thuật đặc trưng của đàn bầu, nhưng rất nhiều người học theo kiểu bắt chước hình thức: thấy người khác rung thì mình rung, thấy cần nhấn thì mình nhấn.

Họ rung đều đều ở mọi nốt, nhấn giống nhau ở mọi chỗ. Kết quả là tiếng đàn nghe máy móc, vô cảm, dù động tác nhìn có vẻ đúng.


Rung và nhấn trong đàn bầu phải có ý đồ, phải phục vụ cảm xúc, chứ không phải để “cho đủ kỹ thuật”.

Sai hướng thứ tư: tập bài trước khi tập tiếng

Học đàn bầu sai hướng thường đi kèm với tâm lý vội vàng tập bài. Người học nghĩ rằng khi đánh được bài, tiếng sẽ tự nhiên hay hơn.


Nhưng với đàn bầu, điều này gần như ngược lại. Nếu tiếng cơ bản chưa ra chất, việc tập bài chỉ khiến bạn lặp lại một thứ âm thanh chưa đúng ở nhiều bài khác nhau.


Đàn bầu không cần nhiều bài, mà cần mỗi nốt đều có hồn.

Đàn bầu không cần lực – nhưng bạn lại đang dùng lực

Một biểu hiện khác của học đàn bầu sai hướng là dùng quá nhiều lực khi chơi. Nhiều người gảy mạnh, kéo cần nhiều, rung lớn vì nghĩ như vậy tiếng sẽ “đã” và “nghe rõ”.


Nhưng đàn bầu không phải nhạc cụ của lực. Càng dùng lực, tiếng đàn càng thô, càng thiếu tinh tế. Đàn bầu cần độ cảm, cần sự kiểm soát rất nhỏ ở tay trái và tai nghe.

Học đàn bầu sai hướng vì không học nghe

Đây có lẽ là sai lầm lớn nhất trong quá trình học đàn bầu sai hướng: chơi nhiều nhưng nghe rất ít. Người học quen với cảm giác tay, quen với vị trí, nhưng không thực sự lắng nghe tiếng đàn của chính mình.


Trong đàn bầu, tai nghe đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Bạn phải nghe được sự khác nhau giữa rung sâu – rung nhẹ, giữa nhấn nhanh – nhấn chậm, giữa tiếng còn non và tiếng đã “chín”.


Nếu tai không tham gia, tay sẽ không bao giờ tinh tế.

Đàn bầu khó vì bạn đang ép nó theo khuôn

Học đàn bầu sai hướng còn đến từ việc cố ép đàn bầu vào khuôn học giống các nhạc cụ khác: có bài, có tiến độ, có mục tiêu rõ ràng theo kiểu “bao lâu thì đánh được bài này”.


Nhưng đàn bầu không hợp với sự vội vã. Càng ép, tiếng đàn càng cứng. Càng chạy theo tiến độ, bạn càng xa “chất” đàn bầu.


Xem thêm: Luyến láy đàn bầu sai cách: lý do khiến tiếng bị gãy và vô hồn

Học đúng hướng, đàn bầu trở nên rất dễ

Khi bạn hiểu rằng đàn bầu là nhạc cụ của đường tiếng, cảm xúc và tai nghe, mọi thứ bắt đầu nhẹ lại. Bạn không còn lo đánh nhanh hay chậm, không còn ám ảnh phải thuộc nhiều bài.


Bạn bắt đầu tập ít nốt hơn, nhưng nghe nhiều hơn. Tập chậm hơn, nhưng tiếng đàn sâu hơn. Và lúc đó, đàn bầu không còn “khó” như bạn từng nghĩ.

Khi tập đàn bầu đúng hướng, chỉ một nốt cũng đủ tạo chiều sâu và cảm xúc.
Khi tập đàn bầu đúng hướng, chỉ một nốt cũng đủ tạo chiều sâu và cảm xúc.

Kết luận

Đàn bầu không khó – cái khó là bạn đang học sai hướng. Khi bạn học đàn bầu như học một chuỗi động tác, một danh sách bài, bạn sẽ luôn thấy mình thiếu một thứ gì đó rất mơ hồ.


Nhưng khi bạn quay về với bản chất của đàn bầu – tiếng đàn, đường tiếng, tay trái và tai nghe – mọi thứ sẽ dần sáng ra. Và lúc đó, bạn sẽ hiểu: đàn bầu không đòi hỏi nhiều, nhưng đòi hỏi đúng cách.


👉 Đăng ký tư vấn 1-1 các khóa học nhạc tại Erik Music
📩 Zalo Erik Music: 0799 890 462
🔵 Fanpage: https://www.facebook.com/61566471103381
🌐 Website: https://erikmusic.vn

Chia sẻ

Giỏ hàng